Nerikomi

Nerikomi: Patronen in Klei

Nerikomi is een traditionele en verfijnde Japanse keramiektechniek waarbij verschillende kleuren klei worden gemengd en samengevoegd om decoratieve patronen te creëren die door de hele kleilaag heen zichtbaar zijn. Het woord nerikomi betekent letterlijk "kneading in" en verwijst naar het combineren en marmeren van gekleurde klei tot unieke designs.

Kenmerkend voor Nerikomi is dat verschillende gekleurde kleilagen op elkaar worden gelegd, uitgerold en samengevoegd. Door dit stapelen en vervolgens doorsnijden ontstaan kleurrijke patronen die niet slechts oppervlakte decoratie zijn, maar integraal deel uitmaken van het gehele stuk, zowel aan de binnen- als buitenkant. De techniek kan worden toegepast met porselein of andere soorten klei, vaak met witte klei die wordt ingekleurd met pigmenten, of door combinaties van verschillende kleisoorten. De gemaakte vormen kunnen variëren van kopjes en kommen tot sculpturale vaten, waarbij het patroon de structuur en vorm versterkt. Nerikomi wordt vaak vergeleken met het “millefiori” principe in glaswerk.

Historisch gezien is de techniek al eeuwenoud; ze werd al toegepast in de Tang-dynastie (7e eeuw) in China en later in Japan tijdens de Momoyama (16e eeuw) en Edo-periode (17e-19e eeuw). In de jaren 70 kende de techniek een opleving in Japan, mede dankzij kunstenaars zoals Aida Yusuke, en het woord "nerikomi" werd populair in de context van kunstvoorwerpen.

Hoewel de werkwijze – lagen samenvoegen, snijden, objecten bouwen, en vervolgens bakken en glazuren – eenvoudig klinkt, is de techniek in de praktijk vrij lastig en vereist veel experimentatie. Het samenvoegen en bakken kan uitdagingen opleveren, zoals scheuren of breken. Nerikomi is een artistieke techniek die vooral wordt gebruikt door gespecialiseerde keramisten die een voorkeur hebben voor expressie via kleuren en patronen in keramiek.